MADRYT
Do Madrytu przyciągnęła nas przede wszystkim książka Eduardo Mendozy „Walka kotów”. Jej akcja rozgrywa się właśnie tutaj, dlatego byliśmy ciekawi miasta, które poznaliśmy wcześniej z kart powieści. Ale był jeszcze jeden powód – obrazy Velázqueza. Chcieliśmy zobaczyć je na własne oczy, stanąć przed nimi i poczuć tę szczególną chwilę, kiedy coś znanego z reprodukcji nagle staje się prawdziwe i jest na wyciągnięcie ręki.
Madryt przywitał nas ciepłem, słońcem i atmosferą, która od pierwszych chwil sprawiała, że poczuliśmy się dobrze. Miasto okazało się dokładnie takie, jakiego trochę się spodziewaliśmy, a jednocześnie zupełnie inne.
Zachwyciła nas jego architektura, szerokie ulice, piękne place i ogromna ilość sztuki.
Madryt jest prawdziwym rajem dla tych, którzy lubią malarstwo. Picasso, Goya, El Greco, Velázquez – nazwiska wielkich mistrzów pojawiają się tu niemal na każdym kroku. Dla nas szczególne znaczenie miało spotkanie z dziełami Velázqueza. Nagle obrazy, które wcześniej oglądaliśmy w książkach czy albumach, znalazły się przed nami. To jedno z tych małych, ale ważnych podróżniczych przeżyć, które zostają w pamięci na długo.
Przed wyjazdem trochę obawialiśmy się sierpniowych upałów. Okazało się jednak, że nie było tak źle, jak się spodziewaliśmy. Madryt zaskoczył nas ilością zieleni. Parki i skwery dawały wytchnienie od słońca, a lekki wiaterek i pojawiające się od czasu do czasu chmurki sprawiały, że mogliśmy spokojnie spacerować i odkrywać kolejne zakątki miasta.
Cieszył nas nie tylko dzień, ale i wieczory.
Madryt nie zasypia. Kiedy robiło się chłodniej, miasto jakby budziło się na nowo. Na ulicach pojawiało się coraz więcej ludzi, otwierały się kolejne restauracje, kawiarnie i bary. Z każdej strony dochodził gwar rozmów i śmiech. Można było po prostu usiąść przy stoliku na ulicy, zamówić tapas, kieliszek hiszpańskiego wina i patrzeć na przechodzących ludzi.
I chyba właśnie te chwile – bez pośpiechu, bez planu, z kieliszkiem wina i smakiem tapas – pozwoliły nam poczuć prawdziwy rytm Madrytu.
To miasto ma w sobie coś, co trudno opisać słowami. Jest pełne sztuki i historii, ale jednocześnie bardzo żywe, swobodne i trochę beztroskie. Można tu godzinami spacerować, zagubić się w bocznych uliczkach, odpocząć w cieniu drzew, a wieczorem usiąść w jednej z licznych knajpek i po prostu cieszyć się chwilą.
Wyjeżdżaliśmy z poczuciem, że Madrytu nie da się poznać podczas siedmiodniowej wizyty. Zostało nam jeszcze wiele miejsc do zobaczenia, obrazów do odkrycia i ulic, którymi warto się przejść.
Muzeum Prado – sztuka w sercu Madrytu
Podczas pobytu w Madrycie nie mogło zabraknąć wizyty w jednym z najsłynniejszych muzeów na świecie – Muzeum Prado. Przyznam, że nie spodziewaliśmy się, że spędzimy tam aż pięć godzin! A jednak czas minął zdecydowanie zbyt szybko.
Muzeum Prado zostało otwarte w 1819 roku z inicjatywy króla Ferdynanda VII, na prośbę jego drugiej żony, Marii Izabeli. Początkowo miało prezentować dzieła należące do królewskiej kolekcji i pokazać Europie, że hiszpańska sztuka może śmiało konkurować z dorobkiem innych krajów.
Z biegiem lat kolekcja muzeum systematycznie się powiększała, dlatego w 2007 roku otwarto jego nową część.
Dzisiaj Prado robi ogromne wrażenie. Można tu podziwiać dzieła artystów z Hiszpanii, Włoch, Flandrii, Francji, Niemiec czy Wielkiej Brytanii. A nazwiska, które spotykamy na każdym kroku, naprawdę robią wrażenie – Tycjan, El Greco, Diego Velázquez, Francisco de Goya, Hieronim Bosch i wielu innych wybitnych malarzy.
Jedną z rzeczy, która początkowo trochę nas zaskoczyła, jest zakaz fotografowania. Z czasem jednak uznaliśmy, że ma on swoje zalety. Można naprawdę skupić się na obrazach, ich szczegółach i atmosferze, zamiast obserwować tłum próbujący zrobić idealne zdjęcie. Tutaj sztuka zdecydowanie wygrywa z aparatem.
Najbardziej podobało nam się to, że mogliśmy spokojnie zwiedzać w swoim tempie. Bez pośpiechu zatrzymywaliśmy się przy obrazach, które przyciągały naszą uwagę. Niektóre oglądaliśmy dłużej, inne tylko mijaliśmy. I właśnie w tym tkwi chyba największy urok takiego miejsca – każdy może znaleźć coś, co poruszy go osobiście.
Spędziliśmy w Prado około pięciu godzin, delektując się sztuką, z którą na co dzień nie mamy możliwości obcować. Po kilku godzinach nogi zaczynały już trochę odmawiać posłuszeństwa, ale mimo wszystko wychodziliśmy z poczuciem, że nie zobaczyliśmy wszystkiego.
Na terenie muzeum znajduje się również kawiarnia, gdzie można na chwilę odpocząć, napić się i coś przekąsić. Przy tak ogromnej ilości sztuki taka przerwa naprawdę się przydaje.
Zdecydowanie warto zarezerwować na Prado kilka godzin. To nie jest miejsce, które warto zwiedzać w pośpiechu. Lepiej dać sobie czas i po prostu… chłonąć sztukę. To nasze zdanie.
Diego Velázquez
Francisco Goya
Inne znane obrazy
Rubens
Trzy gracje
Bosch
Ogród rozkoszy ziemskich
Dürer
Autoportret
Caravaggio
Dawid z głową Goliata
Peter Bruegl
Triumf śmierci
El Greco
Szlachcic z ręką na piersi
Muzeum Thyssen-Bornemisza – spotkanie z historią sztuki
Do Muzeum Thyssen-Bornemisza wybieramy się z pewnym oczekiwaniem. W jednym z przewodników przeczytaliśmy, że zgromadzona tutaj kolekcja należy do najwspanialszych na świecie. Takie stwierdzenie oczywiście rozbudza ciekawość, choć dopiero zetknięcie z dziełami pozwala przekonać się, ile jest w nim prawdy.
Muzeum jest stosunkowo młode. Dla zwiedzających otwarto je w 1992 roku, ale jego kolekcja prowadzi nas znacznie dalej wstecz – przez kilka stuleci europejskiego malarstwa. Jej rozpiętość robi wrażenie. To właściwie podróż przez kolejne epoki, style i sposoby postrzegania świata.
Zwiedzanie ułatwia bardzo czytelny układ ekspozycji. Dzieła rozmieszczono chronologicznie i według prądów artystycznych, dzięki czemu kolejne sale układają się w swoistą opowieść o przemianach malarstwa. Wędrówkę rozpoczynamy na najwyższym piętrze, a potem stopniowo schodzimy w dół. Wraz z nami „schodzi” historia sztuki – od najstarszych dzieł ku czasom coraz bliższym współczesności.
Na parterze czeka na nas kolekcja wypożyczona przez Carmen Thyssen. To zbiór niezwykle różnorodny, obejmujący dzieła z wielu epok i reprezentujący rozmaite kierunki artystyczne. Są tu między innymi obrazy Moneta i innych impresjonistów, a także dzieła Emila Nolde.
Największe wrażenie robi jednak spotkanie z nazwiskami, które zna niemal każdy miłośnik sztuki. Picasso, Miró, Juan Gris, Dürer, Rafael, Tycjan, Rubens, Rembrandt, Caravaggio, Manet, Renoir, Cézanne, Van Gogh, Gauguin, Hopper, Rothko… Każde z tych nazwisk przywołuje inny świat, inną epokę, inną wrażliwość.
Matisse
Czarna łódź
Picasso
Żniwiarze
Monet
Odpływ w Varengeville
Degas
Tancerki w zieleni
Gauguin
Jesień w Bretanii
Holbein
Portret Henryka VIII
Sisley
Zakole rzeki Loing
van Gogh
Zundert
Munch
Zatoka z łodzią i domem
Przechodząc z sali do sali, można odnieść wrażenie, że obcujemy nie tyle z kolekcją obrazów, ile z wielką opowieścią o człowieku i jego spojrzeniu na rzeczywistość. Zmieniają się style, kolory, tematy i sposoby przedstawiania świata, ale niezmienna pozostaje potrzeba artystycznego wyrażenia tego, co trudno powiedzieć słowami. Oprócz obrazów, muzeum posiada również imponującą kolekcję rzeźb. Rzeźby Rodina, Brancusiego i Moore’a prezentują różne materiały, techniki artystyczne i ruchy .
Trudno więc nie zgodzić się z opinią przewodnika. Takie nagromadzenie znakomitych dzieł i nazwisk w jednym miejscu robi ogromne wrażenie. Muzeum Thyssen-Bornemisza nie jest wprawdzie jedynym miejscem w Madrycie, w którym można spotkać wielką sztukę, ale z pewnością należy do tych, których nie powinno się pomijać.
Wizyta tutaj staje się czymś więcej niż kolejnym punktem na mapie miasta. To spokojna, wielogodzinna wędrówka przez historię malarstwa – od średniowiecza po sztukę nowoczesną. I chyba właśnie dlatego nie mogliśmy sobie wyobrazić sobie pobytu w Madrycie bez odwiedzenia Muzeum Thyssen- Bornemisza.
Museo Reina Sofía – „Guernica” i nie tylko
Są takie miejsca, do których idzie się dla jednego dzieła, a wychodzi z pamięcią o całym muzeum. Museo Reina Sofía w Madrycie jest właśnie takim miejscem.
Muzeum mieści się w dawnym XVIII-wiecznym szpitalu. Już sam budynek zdradza swoją przeszłość – szerokie korytarze, wysokie sufity i monumentalne, nieco chłodne wnętrza nie pozostawiają wiele miejsca na intymność. Można odnieść wrażenie, że architektura wciąż pamięta czasy szpitalnych łóżek i długich, cichych korytarzy.
A jednak w tych surowych przestrzeniach znalazło się miejsce dla jednej z najważniejszych kolekcji sztuki nowoczesnej w Europie.
Nie tylko „Guernica”
Kolekcja Reina Sofia liczy dziś prawiw 25 tysięcy dzieł i obejmuje okres od ostatnich dziesięcioleci XIX wieku aż po współczesność. Jej sercem jest historia sztuki hiszpańskiej, ale znajdziemy tu również wiele prac artystów międzynarodowych, ze szczególnym uwzględnieniem Ameryki Łacińskiej.
Większość zwiedzających przekracza próg muzeum z jednym konkretnym celem: zobaczyć „Guernicę” Picassa.
I rzeczywiście, to ona przyciąga tłumy. Paradoksalnie jednak wiele osób wychodzi z przekonaniem, że warto było przyjść także dla całej reszty kolekcji.
Guernika – to wielkie płótno mające 3,49 metra wysokości i 7,76 metra szerokości. Zajmuje niemal całą przestrzeń i trudno przejść obok niego obojętnie. Sala pogrążona jest w półmroku, a obraz został mocno wyeksponowany światłem. Przez chwilę nie ma znaczenia, ile osób stoi obok nas. Jest tylko ogromne, czarno-białe płótno i emocje, które trudno nazwać.
„Guernica” nie potrzebuje komentarza. Nie trzeba znać historii sztuki ani studiować biografii Picassa, żeby poczuć jej siłę. Ból, chaos, rozpacz i przerażenie są czytelne bez tłumaczenia.
Żadne zdjęcie nie jest w stanie oddać ani ogromu tego dzieła, ani jego przejmującej wymowy. Dopiero stojąc przed nim, można zrozumieć, dlaczego stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli wojny i cierpienia XX wieku.
A może jednak duch
Reina Sofía ma również swoją małą, nieco mroczną tajemnicę. Wśród muzealnych opowieści krąży historia o duchu o imieniu Atulfo, który podobno pojawia się w budynku po zmroku. O jego obecności miał opowiadać jeden ze strażników, przekonując, że nie tylko czuje czyjąś obecność, ale również widział tajemnicze widmo. Jego relację miała potwierdzić jedna z pracownic muzeum, która również twierdziła, że zauważyła ducha.
Czy to tylko plotka? Sensacyjna historyjka opowiadana kolejnym pokoleniom pracowników? A może coś więcej? W końcu budynek przez około 200 lat był jednym z najważniejszych szpitali Madrytu. Trudno się więc dziwić, że pojawiła się legenda, według której po jego korytarzach wciąż błąkają się duchy dawnych mieszkańców miasta.
Można w to wierzyć albo nie. Ale kiedy po obejrzeniu „Guerniki” przechodzimy pustym korytarzem starego szpitala, wyobraźnia potrafi zrobić swoje.
Choć wiele osób przychodzi tu tylko dla „Guerniki”, dobrze zostawić sobie trochę czasu na resztę. Czasem to właśnie dzieła, których wcale nie planowaliśmy zobaczyć, zostają z nami najdłużej.
Jak krótko ująć, co czeka nas w Pałacu Królewskim?
Odpowiedź jest prosta.
Znajdziemy tu przykłady wspaniałej architektury, imponujące dzieła sztuki i fascynującą historię.
Palacio Real de Madrid powstał w XVIII wieku na polecenie króla Filipa V, który zapragnął bardziej reprezentacyjnej siedziby. Rezydencję wzniesiono w miejscu dawnej mauretańskiej fortecy Alcázar.
W obecnym pałacu styl barokowy łączy się z rokoko i klasycyzmem. Spacerując po jego wnętrzach, możemy podziwiać dzieła mistrzów takich jak Velázquez, Goya, Rubens czy Caravaggio. Do dziś odbywają się tu znamienite uroczystości państwowe.
Przepiękna Sala Tronowa oraz Biblioteka Królewska zachwycają swoim bogactwem.
Biblioteka Królewska zawiera bogaty zbiór książek i rękopisów, w tym wiele cennych egzemplarzy z XV i XVI wieku. Natomiast w Sali Tronowej odbywają się uroczystości państwowe na najwyższym szczeblu, a także oficjalne ceremonie królewskie.
W całym budynku znajduje się dokładnie 3418 pomieszczeń, choć do zwiedzania udostępniono jedynie wybraną, najbardziej reprezentacyjną część pałacu.
W pałacu przechowywana jest również bezcenna kolekcja instrumentów smyczkowych wykonanych przez Antoniego Stradivariego.
Niebywałe wrażenie robią także Wielkie Schody, którymi wchodzi się do pałacu. Zostały one wykonane z pojedynczego bloku marmuru.
Królewska rezydencja, w której król nie mieszka.
Jest jeszcze jeden interesujący fakt. Choć Pałac Królewski jest oficjalną rezydencją hiszpańskich monarchów, król na co dzień tutaj nie mieszka. Codzienną rezydencją rodziny królewskiej jest położony na obrzeżach Madrytu pałac La Zarzuela.
Pałac Królewski pozostaje jednak jednym z najważniejszych symboli hiszpańskiej monarchii i jednym z tych miejsc w Madrycie, które zdecydowanie warto zobaczyć. Już sama skala budowli robi wrażenie, ale dopiero wejście do środka pozwala w pełni poczuć przepych dawnego królewskiego dworu.
Muzeum Historii Madrytu
Aby lepiej poznać Madryt i zobaczyć, jak zmieniało się miasto na przestrzeni wieków, warto zajrzeć do Muzeum Historii Madrytu.
Miejsce jest przyjemne, przestronne i — co dla nas ważne — nie przytłacza ogromem eksponatów. Wcześniej słyszeliśmy opinie, że kolekcja nie jest zbyt różnorodna. My jednak nie do końca się z tym zgadzamy. Nie zawsze przecież liczba eksponatów decyduje o tym, czy możemy dobrze poznać historię danego miejsca.
Kolekcję rozmieszczono chronologicznie na trzech piętrach pięknego, barokowego budynku zaprojektowanego przez Pedro de Riberę. Znajdziemy tu przedmioty codziennego użytku, obrazy, pamiątki oraz pozostałości archeologiczne.
To właśnie dzięki nim możemy zobaczyć, jak zmieniał się Madryt — jego ulice, środki transportu, moda, codzienne życie mieszkańców, a nawet wykonywane przez nich zawody.
Jedną z ciekawszych historii związanych z budynkiem jest ta dotycząca Królewskiego Przytułku św. Ferdynanda, który mieścił się tutaj od XVIII wieku przez blisko sto lat. Wraz z szybkim rozwojem Madrytu rosła również liczba osób potrzebujących pomocy. Były wśród nich sieroty, osoby bezdomne, chore oraz najbiedniejsi mieszkańcy miasta, którzy nie mieli własnego dachu nad głową.
I właśnie takie historie sprawiają, że zwiedzanie muzeum staje się czymś więcej niż tylko oglądaniem eksponatów. To mała podróż w czasie i okazja, żeby spojrzeć na Madryt nie tylko oczami turysty, ale również jego dawnych mieszkańców.
Madryckie ulice – przystosowane do dzisiejszych czasów
Każde miasto ma swoje reprezentacyjne ulice, ale też takie, w które lepiej po zmroku się nie zapuszczać.
Madryt nie jest pod tym względem wyjątkiem. Jednak spacerując zarówno głównymi, jak i bocznymi ulicami, niemal na każdej można odkryć coś ciekawego. Powolne poznawanie tego miasta sprawia, że z każdą chwilą można się nim coraz bardziej zachwycać.
Wspaniała, zabytkowa architektura, pięknie odrestaurowane budynki, galerie sztuki, rzeźby, promenady, a także zagubione uliczki pełne różnorodnych knajpek – od tych bardziej eleganckich po takie na każdą kieszeń.
Niewątpliwie jest to miasto wielu możliwości, w którym każdy może znaleźć coś dla siebie i poczuć się dobrze oraz bezpiecznie.
Naszą uwagę zwróciła – a właściwie nie powinna dziwić – ogromna liczba patroli policyjnych: pieszych, samochodowych, a nawet konnych. Na każdym kroku można spotkać umundurowane osoby. Żyjemy niestety w czasach, w których codziennie dochodzi do zamachów, napadów, rabunków i innych zagrożeń. Tym bardziej warto docenić to, że Hiszpanie tak dużą wagę przywiązują do bezpieczeństwa mieszkańców i turystów.
Wjazd na główne ulice jest dodatkowo utrudniony przez ustawione przy wjazdach i wyjazdach kamienne bariery. To zabezpieczenie na wszelki wypadek – gdyby jakiś szaleniec miał ochotę wjechać samochodem w tłum.
I tak właśnie wygląda współczesne miasto.
Z jednej strony zabytkowe kamienice, piękne place, kawiarnie i ulice pamiętające minione epoki. Z drugiej – bariery, patrole i rozwiązania, o których jeszcze kilkanaście czy kilkadziesiąt lat temu nikt nie myślał.
Madryt, jak każde żywe miasto, musi się zmieniać. Musi odpowiadać na nowe wyzwania i dostosowywać do rzeczywistości, w której przyszło nam żyć.
Bo okazuje się, że nie tylko ludzie muszą nadążać za zmieniającym się światem.
Jak widać, nawet ulica musiała dostosować się do dynamicznie zmieniających się czasów.
Park Retiro – zielone serce Madrytu
Temperatury w Madrycie bywają bardzo dokuczliwe, dlatego spacer wśród zieleni daje choć chwilę wytchnienia od upału. Miasto słynie z wielu imponujących terenów zielonych, a jednym z nich jest Park Retiro – najbardziej znany park w Madrycie, położony w centrum miasta, niedaleko Muzeum Prado.
Ten rozległy park zajmuje około 118 hektarów. Niegdyś był dostępny wyłącznie dla rodziny królewskiej, której służył jako miejsce odpoczynku, rozrywki i dworskich uroczystości. Na szczęście dziś jest zielonym sercem miasta, otwartym dla wszystkich.
Historia Parku Retiro sięga pierwszej połowy XVII wieku. W tamtym okresie park wyglądał zupełnie inaczej niż obecnie, a przede wszystkim był znacznie większy. Różnorodność rosnących tu drzew i roślin była imponująca. Można było spotkać cytryny, pomarańcze, migdałowce, czereśnie, wiśnie, dęby, topole oraz dziesiątki innych, mniej lub bardziej egzotycznych gatunków.
Na terenie parku znajdowało się również zoo, które z czasem przeniesiono w inne miejsce. Do dziś można jednak odnaleźć pozostałości po dawnym ogrodzie zoologicznym, między innymi historyczne wejście ozdobione rzeźbami lwów, klatki, fosę oraz wybieg dla niedźwiedzi.
W parku nie brakuje również zabytkowych budynków, które obecnie pełnią funkcje wystawowe. Należą do nich Pałac Kryształowy, Pałac Velázqueza oraz Casa de Vacas.
Jednym z najbardziej intrygujących miejsc w parku jest Fontanna Upadłego Anioła, przedstawiająca Lucyfera w chwili strącenia z nieba. Tajemniczości dodaje jej fakt, że rzeźba znajduje się na wysokości około 666 metrów n.p.m.
Park Retiro jest także miejscem ważnych wydarzeń kulturalnych i sportowych. Odbywają się tu między innymi Madryckie Targi Książki, koncerty plenerowe, wystawy sztuki i imprezy dla dzieci.
Spacerując po parku, odnieśliśmy wrażenie, że skutki zmian klimatycznych są tu coraz bardziej widoczne. Wiele roślin wydaje się usychać z powodu wysokich temperatur i niedoboru wody. Nie działają także liczne fontanny, co może dodatkowo potęgować wrażenie, że upały i susza odciskają swoje piętno na tej zielonej przestrzeni.
Park Retiro jest otwarty przez cały rok, a wstęp na jego teren jest bezpłatny. To idealne miejsce, by odpocząć od zgiełku miasta, pospacerować w cieniu drzew i na chwilę zapomnieć o madryckim upale.
